1982 Anayasası Temel İlkeleri, Değiştirilemez Maddeler ve 2017 Revizyonu
İlk 3 madde, 4. maddedeki değiştirilme yasağı, cumhuriyetin nitelikleri ve 2017 anayasa değişikliği ile kaldırılan kurumların tam listesi.
Demokratik devlet, Laik devlet, Sosyal devlet, Hukuk devleti.
Sınavda Doğrudan Soru Getiren Kilit Bilgiler
- 1Madde 1: Devletin şekli Cumhuriyettir.
- 2Madde 2: Cumhuriyetin nitelikleri (Demokratik, laik, sosyal, hukuk devleti; Atatürk milliyetçiliğine bağlılık).
- 3Madde 3: Devletin bütünlüğü, resmi dili Türkçe, bayrağı, milli marşı İstiklal Marşı, başkenti Ankara'dır.
- 4Madde 4: İlk 3 madde değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif dahi edilemez.
- 52017 Değişikliği ile Başbakanlık, Bakanlar Kurulu ve Askeri Yargı kaldırılmıştır.
Cumhuriyetin Değiştirilemez Nitelikleri (Madde 2)
Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik, sosyal bir hukuk devletidir.
- İnsan haklarına "dayalı" değil, 1982 Anayasası metninde "insan haklarına saygılı" ifadesi yer alır.
- Laiklik ilkesi anayasaya ilk kez 1937 yılında (1924 Anayasası döneminde) girmiştir.
- Sosyal devlet: Fırsat eşitliği, sosyal güvenlik hakkı ve vergi adaletiyle güçsüzleri koruyan devlettir.
- Hukuk devleti: İdarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olmasıdır.
2017 Anayasa Değişikliği ile Hayatımızdan Çıkanlar
KPSS'de en çok yapılan hataların başında eski anayasa bilgilerinin işaretlenmesi gelir. 2017 referandumu ile yürürlüğe giren kritik değişiklikler şunlardır:
- Başbakanlık ve Bakanlar Kurulu TAMAMEN KALDIRILDI. Yürütme yetkisi tek başına Cumhurbaşkanı’na aittir.
- Tüzük ve Kanun Hükmünde Kararname (KHK) çıkarılması kaldırıldı; yerine Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) geldi.
- Askeri Yargı (Askeri Yargıtay ve AYİM) tamamen kaldırıldı (Disiplin mahkemeleri hariç).
- TBMM üye sayısı 550’den 600’e çıkarıldı.
- Milletvekili seçilme yaşı 25’ten 18’e indirildi.
- Gensoru ve güvenoyu mekanizmaları anayasadan çıkarıldı.
ÖSYM Sınavı İçin Sıkça Sorulan Sorular
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile temel haklar düzenlenebilir mi?
HAYIR. 1982 Anayasası'na göre; Anayasa'da yer alan kişi hak ve ödevleri (temel haklar) ile siyasi haklar CBK ile düzenlenemez. CBK ile yalnızca sosyal ve ekonomik haklar düzenlenebilir.
Bu Konunun Testini Çözerek Netlerini Arttır
ÖSYM formatında 10 soruluk ünite testini hemen çözün ve hatasız öğrenin.